Siêu vận tải cơ 'cá voi bay' của Airbus nghỉ hưu

Một máy bay Airbus BelugaST 25 tuổi thực hiện thành công chuyến bay cuối cùng, sẵn sàng để chuyển đổi thành cơ sở giáo dục.

Hôm 29/1, siêu vận tải cơ BelugaST cất cánh từ Bordeaux (Pháp) đáp xuống Broughton (Bắc Wales), hoàn thành chuyến bay cuối cùng. Airbus cho biết, phương tiện này tròn 25 tuổi vào ngày 12/12/2025 và là chiếc được sử dụng nhiều nhất trong đội BelugaST để vận chuyển vệ tinh đến Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA. Ngoài ra, trong suốt thời gian hoạt động, nó đã vận chuyển khoảng 1.700 cánh máy bay, hoàn thành hơn 13.300 chuyến bay giữa các cơ sở của Airbus.

Máy bay dự kiến ở lại Anh, được chuyển đổi thành cơ sở giáo dục nhằm truyền cảm hứng cho trẻ em tìm hiểu nghề nghiệp trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán (STEM). "Việc biết rằng máy bay sẽ ở lại đây để truyền cảm hứng cho các phi công và kỹ sư tương lai khiến lần hạ cánh này trở thành một trong những khoảnh khắc ý nghĩa nhất sự nghiệp của tôi", Didier Puxeddu, phi công lái chiếc BelugaST trong chuyến bay cuối cùng, cho biết.

Siêu vận tải cơ BelugaST hạ cánh ở Broughton (Bắc Wales). Ảnh: Airbus

BelugaST là siêu vận tải cơ chuyên chở các bộ phận máy bay, gây ấn tượng với ngoại hình ngộ nghĩnh, thường được gọi là "cá voi bay" do phần đầu phình to giống cá voi trắng beluga. Airbus đã chế tạo 5 máy bay loại này và đưa vào hoạt động năm 1994, chủ yếu để chở cánh máy bay từ nhà máy ở Anh đến các cơ sở khác trên khắp châu Âu.

Dòng máy bay ban đầu mang tên A300-600ST (Super Transporter), nhưng biệt danh lấy cảm hứng từ cá voi được yêu thích đến mức Airbus sau đó chính thức đổi tên chúng thành BelugaST. Phần đầu máy bay có thể bật mở tương tự cốp sau ôtô, tạo thành cửa lớn để tiếp nhận hàng hóa đồ sộ. Trọng tải của máy bay là 40 tấn, tương đương cân nặng của cá voi lưng gù.

BelugaST thực hiện nhiều nhiệm vụ ấn tượng trong hơn 30 năm hoạt động. Một nhiệm vụ khác thường là vận chuyển bức tranh nổi tiếng Nữ thần Tự do dẫn dắt nhân dân (Liberty Leading the People) của danh họa Eugène Delacroix từ Paris đến Tokyo. Cao 2,99 m và dài 3,62 m, bức tranh quá cồng kềnh với phương tiện thông thường. Vì vậy nó được đưa lên BelugaST bằng container điều áp đặc biệt kèm thiết bị chống rung.

Năm 1997, BelugaST lập kỷ lục thế giới về tải trọng nặng nhất được vận chuyển bằng đường hàng không khi chở một bồn hóa chất khổng lồ cho tàu buôn. Năm 2003, máy bay tiếp tục lập kỷ lục khi thực hiện chuyến bay thuê dài nhất, bay hơn 25 giờ (bao gồm cả thời gian dừng) để vận chuyển ba trực thăng từ Pháp đến Australia.

Máy bay do Puxeddu điều khiển hôm 29/1 là thành viên đầu tiên trong đội BelugaST "nghỉ hưu". Những chiếc còn lại dự kiến cũng dừng hoạt động vào năm tới. Tuy nhiên, người yêu mến dòng máy bay này không cần quá buồn. BelugaXL, "người anh em" to lớn hơn của chúng, sẽ phụ trách vận chuyển linh kiện cồng kềnh cho Airbus từ giữa năm 2027, kế thừa sứ mệnh của mẫu tiền nhiệm.

Thu Thảo (Theo IFL Science, Auto Evolution)